مقدمه

مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی (EDC) معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی اراک با همکاری کمیته دانشجویی توسعه آموزش پزشکی و معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی اراک با همکاری کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، نخستین فراخوان طرح‌های تحقیقاتی و نوآورانه دانشجویی را با هدف تقویت مرجعیت علمی دانشگاه در حوزه بیماری‌های مغز و اعصاب اعلام می‌دارد.

این فراخوان بر اساس سند راهبردی دانشگاه و در راستای مأموریت ملی کاهش وابستگی علمی و درمانی کشور تدوین شده است. بیماری‌های مغز و اعصاب از جمله سکته مغزی، صرع، مولتیپل اسکلروزیس (MS)، پارکینسون، آلزایمر و تومورهای سیستم عصبی مرکزی، بار سنگین و رو به رشدی بر نظام سلامت ایران تحمیل می‌کنند. دستیابی به مرجعیت علمی در این حوزه نیازمند تولید دانش بومی، طراحی پروتکل‌های

تشخیصی و درمانی متناسب با جمعیت ایرانی، توسعه فناوری‌های داخلی و تربیت نیروی انسانی متخصص است.

دانشجویان دانشگاه به عنوان نیروی خلاق، پویا و آینده‌ساز، نقش محوری در تحقق این چشم‌انداز خواهند داشت.

بیانیه مرجعیت علمی دانشگاه:

مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی (EDC) معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی اراک با همکاری کمیته دانشجویی توسعه آموزش پزشکی و معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی اراک با همکاری کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی با افتخار اعلام می‌دارد که بر اساس برنامه راهبردی خود، مرجعیت علمی دانشگاهی در حوزه بیماری‌های مغز و اعصاب را به عنوان مأموریت محوری و اولویت راهبردی خود تعریف نموده است. این انتخاب هوشمندانه بر پایه توانمندی‌های موجود در گروه‌های آموزشی بالینی و پایه، وجود متخصصان برجسته در رشته‌های پزشکی، پرستاری، پیراپزشکی، دندانپزشکی، بهداشت و توانبخشی و نیز ضرورت ملی کاهش وابستگی علمی و درمانی در این حوزه صورت پذیرفته است.

بیماری‌های مغز و اعصاب از جمله سکته مغزی، صرع، ام‌اس، تومورهای مغزی، پارکینسون و آلزایمر، بار عظیمی بر سیستم سلامت کشور تحمیل می‌کنند. دستیابی به مرجعیت علمی در این حوزه به معنای تولید دانش بومی، طراحی پروتکل‌های تشخیصی و درمانی متناسب با جمعیت ایرانی، تربیت نیروی انسانی متخصص و در نهایت کاهش وابستگی به فناوری‌ها و دانش خارجی است.

معاونت آموزشی دانشگاه با درک این رسالت ملی، نخستین فراخوان «طرح‌های نوآورانه دانشجویی در ارتقای مرجعیت علمی بیماری‌های مغز و اعصاب» را طراحی نموده است. این فراخوان با شعار «تا پای جان برای ایران»، دانشجویان و اعضای هیأت علمی را به مشارکت فعال در تحقق این هدف والا دعوت می‌کند.

ما بر این باوریم که نیروی جوان، خلاق و متعهد دانشجویی، موتور محرک مرجعیت علمی خواهد بود. ایده‌های شما، امروز؛ زیربنای نظام سلامت مغز و اعصاب ایران در افق ۱۴2۰ خواهد بود.

اهداف فراخوان

• تقویت مرجعیت علمی دانشگاه علوم پزشکی اراک در حوزه مغز و اعصاب
• ترغیب پژوهش‌های کاربردی، نوآورانه و بین‌رشته‌ای دانشجویی
• تولید دانش و فناوری بومی برای تشخیص، درمان، پیشگیری و توانبخشی
• کاهش وابستگی به منابع خارجی در حوزه علوم اعصاب
• ترویج فرهنگ نوآوری، کار تیمی و کارآفرینی علمی میان دانشجویان

محورهای فراخوان

محور ۱: نوآوری در آموزش علوم اعصاب (اولویت ویژه)

• طراحی شبیه‌سازها، مانکن‌های هوشمند و مدل‌های سه‌بعدی آموزشی
• کاربرد واقعیت مجازی و افزوده (VR/AR) در آموزش آناتومی و پروسیجرها
• طراحی دوره‌های آموزشی بین‌رشته‌ای (نورورسرجری-آناتومی، نورولوژی-تغذیه، پرستاری-پاتولوژی، دندانپزشکی-نورولوژی و ...)
• توسعه ابزارهای کمک‌آموزشی دیجیتال برای بیماران و خانواده‌ها
• ارزشیابی و مقایسه روش‌های نوین تدریس در بخش‌های نورولوژی و نورورسرجری، جراحی و ...

محور ۲: تشخیص، غربالگری، پاتولوژی و درمان

• شناسایی بیومارکرهای تشخیصی در خون و مایع مغزی-نخاعی
• روش‌های نوین تصویربرداری برای تشخیص زودهنگام سکته، MS، تومورهای مغزی
• ابزارهای بالینی ساده و قابل استفاده در اورژانس و بخش‌های عمومی
• کاربرد پاتولوژی مولکولی در تعیین پیش‌آگهی تومورهای مغزی
• طراحی کیت‌های غربالگری مناسب مناطق کم‌برخوردار
• کنترل درد پس از جراحی‌های نوروسرجری

محور ۳: مدیریت اورژانس و مراقبت‌های ویژه اعصاب

• پروتکل‌های بهینه تریاژ بیماران سکته مغزی و تروماهای مغزی
• مدیریت فشار داخل جمجمه، راه هوایی و هوشبری
• مداخلات پرستاری پیشرفته در بخش Neuro-ICU
• کاهش عوارض ثانویه در بیماران بدحال نورولوژیک
• طراحی سیستم‌های هشدار سریع افت سطح هوشیاری

محور ۴: توانبخشی جامع، کاردرمانی و بازتوانی

• مدل‌های توانبخشی خانگی برای بیماران MS، پارکینسون،  ALS و سکته
• طراحی ابزارهای کمکی حرکتی، ارتباطی و بلع
• برنامه‌های آموزشی خانواده و مراقبان
• مداخلات کاردرمانی، گفتاردرمانی و بازتوانی شناختی-روانی
• برنامه‌های روانی-اجتماعی برای بیماران و مراقبان

محور ۵: بهداشت عمومی، پیشگیری و اپیدمیولوژی

• بررسی شیوع و عوامل خطر بیماری‌های نورولوژیک در جمعیت ایران
• طراحی برنامه‌های پیشگیری اولیه مبتنی بر سبک زندگی، تغذیه و فعالیت فیزیکی
• ارتقای سواد سلامت مغز و اعصاب در گروه‌های سنی و شغلی مختلف
• نقش بهداشت عمومی در کاهش بار بیماری‌های مغز و اعصاب
• مطالعات اکولوژیک و توزیع فضایی بیماری‌ها در ایران

محور ۶: پیوند دندانپزشکی و علوم اعصاب

• نورالژی‌های دهانی-صورتی (عصب سه‌قلو، درد پست‌هرپتیک، سندرم سوزش دهان)
• عفونت‌های ادنتوژنیک و عوارض عصبی منتشره به CNS
• ارتباط سلامت دهان با بیماری‌های نورودژنراتیو (آلزایمر، پارکینسون، MS)
• بیهوشی، کنترل درد و مدیریت بیماران نورولوژیک در درمان‌های دندانپزشکی
• رفلکس‌های عصبی دهانی، اختلالات بلع و جویدن
• تروماهای دندانی-صورتی و پیامدهای نورولوژیک
• اختلالات مفصل گیجگاهی-فکی (TMJ) با منشأ عصبی
• نقش دندانپزشک در تشخیص زودهنگام بیماری‌های نورولوژیک
• آموزش بین‌رشته‌ای دندانپزشکی و نورولوژی

محور ۷: پژوهش‌های پرستاری محور در علوم اعصاب

• مراقبت‌های حاد و ویژه در بخش‌های نورولوژی و نوروسرجری
• مداخلات پرستاری در Neuro-ICU
• مدیریت علائم (درد نوروپاتیک، بی‌اختیاری، اختلال خواب، زخم فشاری)
• آموزش بیمار و خانواده و مراقبت‌های خانگی
• تله‌نرسینگ و مراقبت از راه دور
• پیشگیری از دلیریوم و خطاهای پرستاری
• سلامت روان و حمایت روانی-اجتماعی بیماران و مراقبان
• صلاحیت‌های بالینی و آموزش مداوم پرستاری در علوم اعصاب
• پیشگیری و کنترل سکته ی مغزی در بیماران در معرض خطر
• ارتقاء کیفیت زندگی بیماران نورولوژی و بررسی عوامل موثر در آن
• مراقبت از بیماران مبتلا به آلزایمر و دمانس( با توجه به افزایش سالمندی در سالهای آتی)
• پرستاری مبتنی بر فناوری و سلامت دیجیتال در بیماران نورولوژی(کاربرد فناوری های نوین در مراقبت( هوش مصنوعی،...)
• ایمنی بیماران در بخش مغز و اعصاب 
• مراقبت از خانواده ی بیماران مغز و اعصاب با تاکید بر سکته ی مغزی 

محور ۸: تغذیه بالینی و متابولیسم عصبی

• رژیم‌های درمانی کمکی (کتوژنیک، مدیترانه‌ای، کم‌التهاب، Low-FODMAP)
• نقش محور روده-مغز (Gut-Brain Axis) و میکروبیوتا در بیماری‌های عصبی
• مکمل‌های مؤثر (امگا-۳، ویتامین D، منیزیم، کورکومین و غیره)
• تعاملات دارو-مغذی در بیماران تحت درمان نورولوژیک
• طراحی دستورالعمل تغذیه بالینی برای بخش‌های Neuro-ICU
• ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای به عنوان عامل پیش‌آگهی در سکته و تروماها

محور ۹: فناوری‌های نوین، جراحی و اتاق عمل پیشرفته

• ناوبری جراحی، رباتیک و تصویربرداری حین عمل
• طراحی ابزارهای کم‌تهاجمی جراحی مغز و اعصاب
• کاربرد هوش مصنوعی در برنامه‌ریزی جراحی و پیش‌بینی عوارض
• مانیتورینگ پیشرفته و بهینه‌سازی فرآیندهای اتاق عمل نورولوژیک

محور ۱۰: سلامت دیجیتال، هوش مصنوعی و تله‌مدیسین

• مدل‌های یادگیری ماشین و عمیق برای تفسیر MRI، CT و EEG.
• اپلیکیشن‌های موبایل برای خودمراقبتی و پایش علائم
• بسترهای تله‌مدیسین برای مناطق محروم
• حسگرهای پوشیدنی برای ثبت فعالیت مغزی و حرکتی
• طراحی پرونده سلامت الکترونیک تخصصی مغز و اعصاب
• دستیارهای هوشمند تصمیم‌یار بالینی (CDSS)
• واقعیت مجازی و افزوده در توانبخشی از راه دور

محور ۱۱: اخلاق پزشکی، اقتصاد سلامت، سیاست‌گذاری و سلامت معنوی

• سلامت معنوی و کرامت انسانی در مراقبت از بیماران مزمن
• چالش‌های اخلاقی در تصمیم‌گیری پایان حیات و اختلال هوشیاری
• تحلیل هزینه-اثربخشی مداخلات نورولوژیک
• عدالت در دسترسی به خدمات تشخیصی، درمانی و توانبخشی
• مدل‌های تأمین مالی و بیمه‌ای خدمات نورولوژیک
• نقش مرجعیت علمی در کاهش خروج بیماران و ارز از کشور

گروه‌های هدف

تمام دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری حرفه‌ای، PhD و رزیدنتی.

الزامات راهنمایی علمی (الزامی و بسیار مهم)

تمامی طرح‌ها باید دارای حداقل یک عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اراک به عنوان استاد راهنما باشند. پروپوزال‌های فاقد فرم تعهد راهنمایی علمی امضا شده، بدون بررسی رد خواهند شد.

• استاد راهنما باید عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اراک باشد.

فرم تعهد راهنمایی علمی از پورتال معاونت آموزشی قابل دریافت است و باید همراه با پروپوزال ارسال شود.

محدودیت‌ها:

• • هر عضو هیئت علمی: حداکثر ۵ طرح به عنوان راهنما
  • هر دانشجو: حداکثر ۲ طرح به عنوان مجری اصلی + ۲ طرح به عنوان همکار (مجموع ۴ طرح)

مدارک مورد نیاز برای ارسال:

• پروپوزال کامل (شامل مقدمه، اهداف، روش‌شناسی، زمان‌بندی و بودجه)
• فرم تعهد راهنمایی علمی
• رزومه مختصر مجری و استاد راهنما

معیارهای ارزیابی پروپوزال‌ها

1. نوآوری و اصالت ایده:                                               ۲۵٪
2. همخوانی با اهداف مرجعیت علمی و نیازهای ملی:             ۲۰٪
3. امکان‌پذیری اجرا و واقع‌بینانه بودن:                              ۲۰٪
4. کیفیت علمی، روش‌شناسی و بین‌رشته‌ای بودن:               ۱۵٪
5. پتانسیل تأثیرگذاری بالینی و انتشار بین‌المللی:                ۱۰٪
6. کیفیت نگارش و ساختار پروپوزال:                               ۱۰٪

تقویم اجرایی

• 30 خرداد (شنبه):                         انتشار رسمی فراخوان
• تیر و مرداد:                                  نشست‌های ایده‌پردازی پژوهشی
• مرداد و شهریور:                             کارگاه‌های پروپوزال نویسی مرجعیت علمی
• 20 شهریور 1405:                         آخرین مهلت ارسال پروپوزال‌های تکمیل شده
• 30 مهر 1405:                              مهلت داوری پروپوزال‌ها
• آبان ۱۴۰5:                                  اختتامیه، اعلام برندگان و اهدای جوایز

حمایت‌ها و جوایز

حمایت مالی از طرح‌های مصوب:

به تمامی طرح‌های مصوب، گرنت پژوهشی بر اساس آیین‌نامه معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه اعطا خواهد شد.

جوایز جشنواره:

• جایزه ویژه «طرح بومی‌سازی شده (طرح برگزیده جسورانه جشنواره)»
• جایزه بهترین طرح بین‌رشته‌ای
• جایزه بهترین طرح هوش مصنوعی
• ۵ طرح برگزیده اول
• جایزه زودترین ارسال عنوان به دبیرخانه: ۳ عنوان اول
• جایزه زودترین ارسال پروپوزال به دبیرخانه: ۳ پروپوزال اول
• جوایز انتشار مقالات منتج از پروپوزال‌ها:

5.  ۳ مقاله اول (بر اساس زمان دریافت) به ترتیب: ISI - PubMed - Scopus
5.  هر مقاله چاپ شده در مجلات دانشگاه علوم پزشکی اراک

مزایای غیرنقدی (برای تمامی طرح‌های پذیرفته‌شده):

• گواهی رسمی امضا شده توسط رئیس دانشگاه و معاون آموزشی
• معرفی در پورتال مرجعیت علمی دانشگاه و شبکه‌های اجتماعی

دبیرخانه فراخوان

• ایمیل دریافت مدارک: aums.edc@arakmu.ac.ir
• پورتال اطلاع‌رسانی: arakmu.ac.ir/vce

نکته مهم: پروپوزال‌های فاقد استاد راهنما و فرم تعهد، وارد فرآیند داوری نخواهند شد. تصمیمات کمیته علمی قطعی و غیرقابل اعتراض است.